الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
580
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
آيهء اخير ، يعنى خداوندى كه بلند مرتبه و صاحب عرش و هر چيزى است كه در حكم آن باشد كه گفته شده اشارهاى است به شكوهمندى و قدرت او نه اينكه اشاره به جايى براى او باشد كه او از اين متعالى است . عرض : العَرْض : پهنا ، نقطهء مقابل طول يا دراز است - اصلش اين است كه - عَرْض - در بارهء اجسام گفته مىشود و سپس در غير جسم نيز به كار مىرود چنان كه گفت : ( فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ - 51 / فصّلت ) « 1 » واژه - عَرْض - مخصوص كنار و جانب چيزى است ، در عبارات : عَرَضَ الشّيءُ : عرض و پهنايش ظاهر شد . عَرَضْتُ العودَ على الإناءِ : چوب را بر كنار ظرف به پهنا قرار دادم اعْتَرَضَ الشّيءُ في حلقه : در گلويش گير كرد . اعْتَرَضَ الفرسُ في مشيه : آن اسب در رفتنش چموشى و توسنى كرد فيه عُرْضِيَّةٌ : توسنى كردن و با سختى رفتن . عَرَضْتُ الشّيءَ على البيع و على فلان و لفلان : آن چيز را براى فروش بر او عرضه كردم ، مثل آيات : ( ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ - 31 / بقره ) ( وَ عُرِضُوا عَلى رَبِّكَ صَفًّا - 48 / كهف ) « 2 » ( إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ - 72 / احزاب ) ( وَ عَرَضْنا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِلْكافِرِينَ عَرْضاً - 100 / كهف ) « 3 »
--> ( 1 ) تمام آيه چنين است : چون به انسان نعمتى دهيم با گردنفرازى و غرور از حقّ روى مىگرداند و همين كه بدى به او مىرسد به زارى و دعاى مفصّل مىپردازد . ( 2 ) با نظم و ترتيب به پروردگارت عرضه شوند . ( 3 ) دوزخ را در آن هنگامه به كفّار مىنمايانيم .